Φαντάζει οξύμωρο να μιλήσει κανείς για τη διατροφή στην κατοχή του 1940. ‘Ομως αυτή η περίοδος είναι ιδιαίτερα ενδεικτική για το που μπορεί να φτάσει ο άνθρωπος, σε τι επίπεδο εξαθλίωσης, ώστε να αναζητήσει οπουδήποτε την τροφή του, για να επιβιώσει. Οι τραγικές συνθήκες του πολέμου εμπόδιζαν όχι μόνο την ανάπτυξη και τη διακίνηση του εμπορίου και συγκεκριμένα των τροφίμων αλλά ακόμα και τη συντήρησή και διαφύλαξή τους από τον εχθρό.
Στα γνωστά εκείνης της εποχής “κατώγια” έβρισκες συνήθως λάδι, σιτάρι, καλαμπόκι, κρασί μπόλικο και ίσως κάποια όσπρια. Ανάλογα με την περιοχή, οι κάτοικοι προσπαθούσαν με πολύ κόπο αλλά και φόβο να διαφυλάξουν κάποια προϊόντα για να επιβιώσουν. ‘Οσο για το κρέας και τα γαλακτοκομικά αυτά κι αν ήταν δυσεύρετα. Σκελετωμένες φιγούρες, παρακαλούσαν απεγνωσμένα για λίγα ψίχουλα, κι όταν τα έβρισκαν το θεωρούσαν ευλογία από το Θεό. Καθημερινά αναζητούσαν στα σκουπίδια το γεύμα της ημέρας, για να μην χάσουν τη μάχη για ζωή. Οι γάτες και οι σκύλοι εξαφανίστηκαν από τον πρώτο καιρό, ενώ αργότερα όλα τα ζώα μπορούσαν να αποτελέσουν μέρος της διατροφής, όπως άλογα, γαϊδούρια ή και ελάφια. Οι Γερμανοί από την άλλη δεν άφηναν τίποτα όρθιο. Ακόμα κι αν κάποιοι είχαν τον τρόπο τους, ο εχθρός ήταν αμείλικτος και έκλεβε από τον καθένα ότι μπορεί να φύλαγε στο κελάρι του. Διακρίσεις δεν υπήρχαν σε αυτό. Σε πολλούς μάλιστα έκαναν βασανιστήρια μέχρι να τους αποκαλύψουν τις κρυψώνες.
Νερόσουπες με φλούδες και υπολείμματα τροφών, αλεσμένα σκουπίδια, όλων των ειδών χόρτα και κοτσάνια μπορεί να τους έσωζαν τη ζωή για μια ακόμα μέρα.
Σε κάποιες καλύτερες περιπτώσεις το βρεγμένο ψωμί με ζάχαρη ή αλάτι ήταν ένα δημοφιλές σνακ. Το πλιγούρι και ο τραχανάς είναι τροφές που έσωσαν ζωές. Τη θρεψίνη που προέρχεται από τα σταφύλια, (τη βρίσκει κανείς, στις μέρες μας, σε βιολογικά καταστήματα ή και εξειδικευμένα φαρμακεία), την χρησιμοποιούμε ακόμα και σήμερα, όταν θέλουμε να δυναμώσουμε τον οργανισμό, σε ηλικιωμένους, αρρώστους ή αδύναμα παιδιά. Οι σταφίδες υποκαθιστούσαν τη ζάχαρη στα γλυκά αλλά και ένα δυναμωτικό σνακ για παιδιά και ενήλικες. Από τότε θυμόμαστε όλοι το πλιγούρι αλλά και τον τραχανά που ακόμα και σήμερα έχουμε όλοι στο ντουλάπι μας.
Η μπομπότα είναι μια από τις πιο δημοφιλείς παρασκευές της κατοχής, για μένα, που φτιαχνόταν τότε με αλεύρι από καλαμπόκι και νερό, και ψηνόταν στη χόβολη του τζακιού. Έτσι τουλάχιστον μου είχε πει ο πατέρας μου, μιας που εκείνος ήταν παιδάκι τότε και είχε μνήμες που μου μετέφερε. Ήταν τυχερός, έλεγε, γιατί είχε κατάξανθο σχεδόν άσπρο μαλλί και γι’ αυτό οι Γερμανοί τον συμπαθούσαν και το έδιναν σοκολάτες ή ένα κομμάτι ψωμί. Όταν όμως μιλούσε για εκείνα τα χρόνια, πάντα ανέφερε τις μπομπότες που έφτιαχναν.
Τότε αλλά και τώρα πια υπάρχουν πολλές συνταγές, με αυγά ή όχι, με τυρί ή γιαούρτι αλλά και γλυκιά με σταφίδες. Οι περισσότεροι όμως που έζησαν εκείνη την εποχή και βίωσαν την πείνα, δεν θέλουν να ακούνε για μπομπότα. Εγώ σας έκανα μια παραλλαγή της που μπορείτε να τη φτιάξετε απλά και γρήγορα σπίτι σας
Μπομπότα με άγριο κίμινο και κουρκουμά Δοκιμάσετε να τη μοιραστείτε με την οικογένειά σας την ημέρα της Εθνικής μας Επετείου, την 28η Οκτωβρίου.
Ζήτω η Ελλάδα μας!
Ζήτω η Ελευθερία!
